Türk Müslümanlığı Maturidilik

Eski Türk dinî ve geleneklerinde
farklı inançlara saygı ve hoşgörüyü
benimseyen bir din anlayışının
varlığı bilinmektedir.
Maturîdî de, gündelik politikadan
uzak, akıl ve vahye dayalı olarak
sistemini kurmuş dinî anlayışını
şekillendirmiştir. Şüphesiz o bunu
yaparken yaşadığı çevreden ve eski
Türk kültürü ve ananesinden etkilenmiştir. Bu çerçevede gelenekten
gelen diğer inançlara saygı ve hoşgörü anlayışı onun farklı inançlara
ve mezheplere karşı tavrında tezahür eder. Bu tavır kendisinden
sonra Hanefî/Maturîdî oluşumda ve
sosyologların “Türk Müslümanlığı”
nitelendirmeyle kastedilen din anlayışında devam etmiştir.
Makalede Maturidi‟nin eserleri ve
modern çalışmalar dikkate alınarak
Maturîdî‟nin farklı inançlara ve
mezheplere karşı tavrı örnekleriyle
derinlemesine ele alınmaya çalışılacaktır

Oku

Yılın En Kaliteli Bilimsel Makalesi

İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Duman’ın, Akılcı Kur’an yorumunun önderlerinden Maturidi’nin Kur’an-ı Kerîm tefsirini inceleyerek ele almış bulunduğu “İmam Matüridi’nin Te’vilatü’l-Kur’an’ında Akıl Yürütme İl İlgili Kavramlar -Fıkıh, İstidlal, Kıyas-“ adlı makalesinin Yılın En Kaliteli Bilimsel Makalesi seçildiğini büyük bir mutlulukla bildirmekten büyük onur duyuyoruz.  Böyle güzel bir çalışmayı hazırladığı için sayın Doç. Dr. Ali Duman hocamıza teşekkür eder, başarılarının ve çalışmalarının devamını dileriz. Maturidi Yesevi Otağı Genel Başkanı Doç. Dr. M. Tolga Çöğürcü   İmam Matüridi’nin Te’vilatü’l Kur’an’ında Akıl Yürütme İle İlgili Kavramlar -Fıkıh, İstidlal, Kıyas – Doç. Dr.…

Oku

“Mâtürîdilik Türklerin tabiatına uygun”

N.E. Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu İlâhiyat Fakültesi Temel İslam Bilimleri Bölümü Kelâm Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ramazan Altıntaş, Hikmet İlim ve Sanat Derneği’nde “İtikâdî Mezhepler ve Mâtürîdîlik” konusunu anlattı. Prof. Dr. Ramazan Altıntaş, Müslümanların, itikâdî konular ile amelî meselelerde kafalarına, zihinlerine, gönüllerine herhangi bir konuda soru geldiği zaman İslâm’ı yaşamak adına, o soruları Hz. Peygamber’e sorarak cevap aldıklarını belirtti. İmam Mâtürîdi ve din-siyaset anlayışı İmam Mâtüridî ve Mâtürîdîlik ile ilgili önemli açıklamalarda bulunan Altıntaş, İmam Matüridi’nin, Abbasi İmparatorluğunun zayıfladığı ve Samani Hanedanlığının kuvvetlendiği ve İslami ilimlerin altın çağını yaşadığı bir…

Oku

MÂTÜRÎDÎLİĞİN TÜRK DÜNYASINDAKİ MEDENİYET ARAYIŞLARINA KATKISI

Günümüzde her ne kadar siyasî birliktelik arz etmese de, doğusu Çin sınırları içinde yer alan Doğu Türkistan bölgesinden başlayıp, çoğunluğu Rusya sınırları içinde kalan ve batı hududu Balkanlara kadar uzanan, kuzey sınırları Sibirya steplerinden başlayıp, güney hudutları Hindistan’ın kuzey uçlarına kadar uzanan bir Türk Dünyası bulunmaktadır. Asya kıtası içinde yer alan bu coğrafyanın tarihteki adı Türkistan’dır. Bu bölgede yaşayan insanların, kendilerini bazı alt isimlerle kendilerini tanımlasalar da, ortak isimleri Türk’tür. Bazı küçük istisnaları ile birlikte Türklerin dinleri, mezhepleri, dilleri, örf ve adetleri hemen hemen aynıdır. Üzerinde yaşadıkları coğrafyada Türkler, tarih…

Oku

İmam Maturidi’nin Tevilatül-Kuran’ında Akıl Yürütme İle İlgili Kavramlar

İmam Matürîdî, akaid alanında bir mezhebin kurucu imamı olmasının yanında Te’vilâtü’I-Kur’an adlı Kur’an yorumuyla da büyük müfessirlerden biridir. Onun bu eseri sadece tefsir alanının değil, aşağı yukarı bütün İslâmî ilimler için bir hazine değerindedir. Matürîdî’nin akılcı İslâm yorumu konusundaki liderliği göz önüne alınırsa, tefsirinde de akıl ve akılcılık hususunda önemli vurgularının olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır. Biz bu çalışmamızda fıkıh usulü ilmi açısından önem taşıyan akıl ve akıl yürütmeyle ilgili !ilah, istidlal, nazar, kıyas gibi kavramların Te’vilatü’l- Kur’an’da hangi anlamlarda kullanıldığını tespit etmeyi amaçlamaktayız. Makaleyi Okumak İçin Tıklayınız.

Oku

Mâturîdî ve Mâturidîlik ile İlgili
 Türkçe Akademik Çalışmaların Değerlendirmesi

Mâturîdî ve Mâturidîlik ile İlgili Türkçe Akademik Çalışmaların Değerlendirmesi  Evaluation of Turkish Academic Studies Related to Mâturîdî and Maturitide  Prof. Dr. Ahmet AK İslam Mezhepleri Tarihi AD, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi   ÖZ Bu makalede, Cumhuriyet’in başlangıcından bugüne kadar İmam Mâturîdî ve Maturidilik ile ilgili Türkçe akademik çalışmaların tarihî sıraya göre bir değerlendirmesi hedeflenmektedir. Türkiye’de bugüne kadar İmam Mâturîdî ve Maturidilik hakkında lisansüstü tezler, derlemeler, sempozyum tebliğ kitapları, dergilerin konuyla ilgili özel sayılarında veya diğer dergilerde yayımlanan makalelerin yanı sıra yabancı dillerden çevrilen birçok kitap ve makale bulunmaktadır.…

Oku

Maturidi’de Kadın Algısı – Dr. Hülya Terzioğlu

“Onlar kızlara karşı kibirleniyor ve onları diri diri gömüyorlar. Onlara denir ki: “Siz kızlara karşı nasıl böyle kibirlenirsiniz? Eşleriniz de, onlardandır. Rağbet ettiğiniz erkek çocuklar da, torunlar da onlardandır. Yardımcılar, hizmetçiler hepsi onlardandır…”  Bu cümleler Ehl-sünnet îtikâdının kurucu ismi İmâm-ı Mâtürîdî’ye (v.333/944) ait. Elinizdeki bu eserde Mâtürîdî’nin inançları temellendirirken takip ettiği akıl-vahiy dengesinin izleri kadını konu alan âyetlere yaptığı yorumlarda takip edilecektir. Kadınıyla erkeğiyle insanın yaradılış keyfine ve gayesine yüklediği anlam, kadının varlık değeri, anneliği aileye ve topluma kattıkları, Kur’an’da bahsi geçen kadınların yaşanmışlıkları ve kadının ahkâma konu olan yönleri…

Oku

Türk Dünyasının Birliği Ve Türk Medeniyetinin Yeniden Dirilmesinde Dinin İşlevi

TÜRK DÜNYASININ BİRLİĞİ VE TÜRK MEDENİYETİNİN YENİDEN DİRİLMESİNDE DİNİN İŞLEVİ Mevlüt UYANIK* Özet: Tarihte sürekli bir devlet geleneğine sahip olarak kadim milletlerinden birisi olan Türkler, Doğu ile Batı âlemini birbirine bağlayan ve yüzyıllarca medeniyet mihveri olan İpek Yolu üzerindeki toprakları fethetmişler, yurt haline getirmişlerdir. Bulundukları zaman ve mekânın şartlarına göre egemenliklerini pekiştirmişler, Türk-İslam Medeniyetini kurmuşlardır. Ümit Burnu’nun keşfiyle birlikte medeniyet mihveri değişmiş, Türklerin yurt ve devlet özdeşliğini gerçekleştirdikleri bölgeler jeopolitik önemini kaybetmiş; ama son yıllarda Batılı küresel güçler enerji arz ve üretim merkezlerine yönelik operasyonların sonucu yeni ve alternatif enerji…

Oku

Mâturîdî İlminin Kazak Düşünürlerine Tesiri

Mâturîdî İlminin Kazak Düşünürlerine Tesiri Yrd. Doç. Dr. Muratbek MİRZABEKOV Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Kazak-Türk Üniversitesi Öğretim Üyesi Bazı araştırmacılar İslamiyet’in Türk halkları arasına yayılmasını, Araplar tarafından VIII. yüzyılın başında Orta Asya’nın işgal edilmesi ve Talas savaşı gibi tarihi olaylarla ilgili olarak ele almaktadır. Tarihi açıdan bu doğru olabilir. Ancak İslamiyet’in Türkler arasına yayılmasına neden olan temel faktör olarak İslam’ın aydınlık yoluyla yayılmasını veya İslamiyet ile geleneksel Türk dünya görüşünün arasında bir uyumluluğun sağlanmasını söyleyebiliriz. İslamiyet’in Orta Asya halkları arasına yayılmasını birçok aşama açısından anlatmak mümkündür. Çünkü tarih sürecinde zaman…

Oku

Maturidi’ye Göre İslam Dışı Dinler

Maturidi’ye Göre İslam Dışı Dinler Dr. Recep Önal Mâtürîdî, İslâm dininin her türlü zorlamaya karşı olduğu ve farklı inanç mensuplarına karşı saygılı ve hoşgörülü olunması gerektiğini de özellikle belirtmiş, İslâm dışı din ve inançlara yönelttiği eleştirilerini de bu doğrultuda yürütmüştür. Nitekim Mâtürîdî, eserlerinde onları tenkit ederken, karşı tarafı küçümsemek yerine, taassuptan uzak bir anlayış içinde ikna etmeye çalışmış, bu çerçevede muhatabın zihnî seviyesine uygun naklî ve aklî deliller kullanarak, karşı iddiaların geçersizliğini ispat etmeye gayret etmiştir. Mâtürîdî, Ehl-i kitaba ve diğer din mensuplarına karşı nasıl bir tutum sergilenmesi gerektiğine, İslam…

Oku

Entelektüel Milliyetçilik Hanefilik

İslam’ın Yerelleştirilmesine Tepki Olarak Entelektüel Milliyetçilik: Hanefîlik Örneği Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün Özet İlk fetihler sırasında İslam, farklı kültür ve inançtan halkların yaşadığı coğrafyalara taşındı. Buralarda ortak İslam kimliği yaratılmakla birlikte, zamanla dinin Hicaz merkezli yorumundan farklı anlayışlar ortaya çıkmaya başladı. Bu anlayışlar daha çok Türk ve İran coğrafyasında ortaya çıkan entelijansiyanın kendilerini ifade etme imkânı buldukları Mu’tezile ve Hanefîlik gibi mezhepler tarafından geliştirildi. Bu mezheplerin Hicaz ekolünden farklılığı milliyet temelinden daha çok zihniyet temelinde kendini gösterdiğinden, bu olguyu Entelektüel Milliyetçilik olarak adlandırmak daha uygun görünmektedir. Bu çerçevede elinizdeki…

Oku

İslâm’ın Kılıç Zoruyla Yayıldığı İddialarına Karşı İmam Mâtürîdî’nin Yaklaşımı

İnanç Ve Düşünce Özgürlüğü Bağlamında İslâm’ın Kılıç Zoruyla Yayıldığı İddialarına Karşı İmam Mâtürîdî’nin Yaklaşımı Yrd. Doç Dr. Recep ÖNAL Sonuç Mâtürîdî, kılıç ve savaş ile ilgili ayetleri tarihi bağlamda değerlendirmek gerektiğine dikkat çekmiş, bu tür ayetlerle bazı özel durum ve zamanlarda amel edilebileceğini söylemiştir. Böylece o, söz konusu ayetlerin hükmünün indiği zaman dilimindeki birtakım siyasî ve sosyal şartlar dikkate alınarak özel bir toplum ve olay için uygulama alanının olabileceğine, dolayısıyla zamana ve şartlara göre hükümlerinin farklılık arz edebileceğine dikkatimizi çekmiştir. Mâtürîdî, Hz. Peygamber’in savaşlarını saldırı ya da intikam almak için…

Oku

Hacı Bektaş Veli Öğretisinin Kaynağı Maturidilik

Hacı Bektaş Veli Öğretisinde İtikadi Unsurların Menşei Sıddık KORKMAZ Giriş Hacı Bektaş Velî öğretisindeki itikadi unsurların İslam inancından kaynaklandığı herhangi bir tartışmaya gerek duyulmayacak derecede açık ve netir. Bu unsurlar; İslam dininin temelini oluşturan tevhide dayalı Allah inancı, Kur’an-ı Kerim’i insanlığa tebliğ etmekle görevli olan Hz. Muhammed’in peygamberliğine dayalı Nübüvvet ve bütün insanların öldükten sonra yeniden dirilecekleri, iyilerin iyilikleri ile ödüllendirileceği, kötülerin de kötülükleri ile cezalandırılacakları ilahî mahkeme anlamına gelen ahiret inancı olarak özetlenebilir. Çalışmamızda gelenek hâline gelmiş ve âmentü esasları arasında sayılan Kur’an, melekler ve kader konusu temel inanç…

Oku

Maturidiye Göre Dinlerarası Diyalog

Maturidiye Göre Dinlerarası Diyalog Dr.Recep Önal Sonuç Mâtürîdî, insanların benimsedikleri din, mezhep ve yolların çeşitli olduklarını bir realite olarak kabul etmiş, bunlar arasında Allah katında geçerli olan dinin vahyi tek bir kaynaktan alan bütün peygamberlerin tebliğ ettiği bir ve aynı olan “tevhid” inancı olduğunu vurgulamıştır. Mâtürîdî, dinleri Hak ve Batıl din olmak üzere iki kategoride ele almış; Allah katında geçerli olan dinin “Hak din” olduğunu, bu dinin de bozulmamış ve tahrife uğramamış olan İslâm dinine karşılık geldiğini; Ehl-i kitap da dahil İslâm dışındaki din ve mezheplerin ise Batıl dinler olduğunu, yol…

Oku

Stratejik Konumda Maturidi Örtülü Bilgi

Çağdaş Zamanların Çözümlemelerinde Bir Güç Faktörü Olarak Mâturîdî Yrd. Doç. Dr. Halis Adnan ARSLANTAŞ Giriş Bu çalışmada Mâturîdî hakkındaki verili birtakım yargılar desteklenmemiş veya sabitleştirilmiş görüşlere ideolojik renkler katılmamış, hatta bu tutum en baştan reddedilmiştir. Ayrıca Mâturîdî’nin ne kişiliği, ne kitaplarındaki görüşleri, ne Türk fikir hayatındaki yeri ve bu yerin yönetimi, ne yaşadığı dönemin koşulları, ne de eserlerinin edebi değeri üzerinde bu anlamda durulmamıştır. Bu çalışmada örtülü bilgiden hareketle Mâturîdî düşüncesinin günümüz toplumsal yaşantısının temel konu, kavram ve problemlerinden birisi olan güç kavramına dair kazandırıcılığının olup olmadığının ortaya konulması ve böylelikle Mâturîdî’ye yönelik düşüncelerin geliştirilmesine küçükte…

Oku

Kendi Mezhebini Bilmeyen Din Adamlarımız

Kendi mezhebini bilmeyen din adamlarımız Doç. Dr. İkbal VURUCU Din Görevlilerinin Ebu Hanife ve İmâm Mâturîdî Hakkındaki Bilgi Düzeyleri (Denizli İli Örneğinde Bir Araştırma) Araştırmanın Problemi Din görevlilerinin, Türk toplumunun mezhep imamları olan İmam-ı Azam Ebu Hanefî ve İmam Maturudî hakkındaki bilgi düzeyleri ne durumdadır? Araştırmanın Alt Problemleri -Din görevlilerinin mezhepler hakkındaki bilgi durumları nasıldır? -Din görevlilerinin Hanefî mezhebi hakkındaki genel bilgi düzeyleri yeterli midir? -Din görevlilerinin Mâturîdîlik hakkındaki genel bilgi düzeyleri yeterli midir? -Din görevlileri Hanefîlik ve Mâturîdîlik arasındaki farkı biliyorlar ve izah edebiliyorlar mı? -Din görevlileri Hanefîlik ile diğer…

Oku

Maturidi Kimdir ? Maturidilik Nedir ?

Maturidi Kimdir ? Maturidilik Nedir ? Bilinen ve Bilinmeyen Yönleriyle İmam Mâturîdi Prof. Dr. Sönmez KUTLU 1. Maveraünnehir ve Semerkand’da Siyasî ve Dinî Ortam Maveraünnehir, Ceyhun nehrinin doğu tarafı olup, İslam’dan önce Hayatıla, İslam’dan sonra ise, Maveraünnehir olarak isimlendirilen bölgenin adıdır. Bu nehrin batı tarafına da Horasan denilmektedir. Bölgede, Tirmiz, Nesef, Taşkent, Fergana, Buhara ve Semerkand gibi önemli kültür merkezleri bulunmaktadır. Bunlardan Semerkand, İslam öncesi ve İslam sonrası dönemde, çeşitli din ve kültürlerin kavşak noktası olmuştur. Bu şehir  bölgede İslam’ın yayılmasından bir kaç asır gibi kısa süre sonra, İslam düşüncesinin…

Oku

Maturidi-Makaleler

Aşağıdaki Yazıların Üzerine Tıklayarak Açabilirsiniz. İyi Okumalar BİR TÜRK BİLGİNİ İMAM MATURİDİ_NİN İSLAM DÜŞÜNCESİNE KATKILARI-MEHMET ZEKİ İŞCAN BÜYÜK SELÇUKLU DÖNEMİNDE MATURİDİ TEMSİLCİLERİ-AHMET AK Din Görevlilerinin Ebu Hanife ve İmâm Mâturîdî Hakkindaki Bilgi Düzeyleri-ULUSLARARASI ULUĞ BİR ÇINAR MATURİDİ SEMPOZYUMU Dogmaya Karşı Akıl-Maturidi_nin Teslis İnancını Tenkidi-Salime Leyle Gürkan EBU MANSUR EL MATURİDİ2NİN MÜRCİE_YE BAKIŞI-AHMET AK EŞ_ARİ_NİN İKMALİ MATURİDİ_NİN İHMALİ-MEHMET KALAYCI HÜSN VE KUBH KONUSUNDA AKLIN ROLÜ VE İMAM MATURİDİ-DOÇ.DR.ALİ BARDAKOĞLU İMAM MATURİDİ VE MATURİDİ KELAMCILIĞININ YENİDEN KEŞFEDİLMESİ-MEHMET KALAYCI İMAM MATURİDİ_DE KUR_AN_I KUR_AN_LA TE_VİL-ALİ KARATAŞ İMAM MATURİDİ_NİN RIZIKLA İLGİ AYETLERİ TEFSİRİ-DOÇ.DR AHMET ÇOŞKUN KADIZADE MEHMED…

Oku

Maturidi-Dergi Yayınları

Aşağıdaki Yazıların Üzerine Tıklayarak Açabilirsiniz. İyi Okumalar 🙂 ABDÜLKADİR EL-HAMZAVİ_NİN ER-RİSALETÜ_L-HAMZAVİYYE Fİ BEYANİ HAKİKATİ_L-FARK BEYNE KESBİ_L-EŞ_ARİYYE VE_L-MATURİDİYYE ADLI ESER-GÜVENÇ ŞENSOY ABU MANSUR AL- MATURİDİ -PROF.DR MUHAMMED B.TAVİT AT-TANCİ ABU MANSUR AL-MATURİDİ-MUHAMMED B. TAVİT ET-TANCİ AKIL VE TASDİK EBU MANSUR EL MATURİDİ_NİN GÖRÜŞÜ-J.MERİÇ PESSAGNO AKIL-VAHİY-BİLGİ İLİŞKİSİ-MATURİDİ ÜZERİNE BİR İNCELEME-EYÜP AKTÜRK ALLAHIN VARLIĞI HUSUSUNDAKİ MATURİDİ_NİN DELİLLERİ-LÜTFİ İBRAHİM EBU MANSUR EL MATURİDİ VE TEVİATÜL KURAN-MUHİTİN AKGÜL EBU MANSUR MATURİDİ HAYATI VE ESERLERİ-DR.FETULLAH HULEYF EŞARİLER İLE MATURİDİLER ARASINDAKİ GÖRÜŞ AYRILIKLARI-PROF.DR EMRULLAH YÜKSEL EŞARİLİK VE MATURİDİLİĞİ UZLAŞTIRMA GİRİŞİMLERİ-TACÜDDİN ES-SÜBKİ VE NUNİYYE KASİDESİ-MEHMET KALAYCI FASLÜN Fİ USULİL-İMAN ADLI…

Oku