Hoca Ahmed Yesevi’den Hacı Bektaş Veli’ye

Türkler, Müslüman oluşlarından itibaren büyük ölçüde Hanefi geleneğe bağlı olarak İslam’ı kabul etmişlerdir. Türkistan âlimleri Ebû Hanife’nin yoluna bağlı olarak zahidâne bir din anlayışını benimsemişlerdir. Bu âlimler arasında İmam Maturidî’nin şahsında bilgi kaynağı olarak keşf ve ilhama dolayısıyla sûfîliğe karşı mesafeli duran bir anlayış hâkimdir. Bununla birlikte, halka dini tebliğ ve irşad bağlamında sûfîliğe meyleden bir Hanefi gelenek de
mevcuttur.

Oku

Türk Müslümanlığı Maturidilik

Eski Türk dinî ve geleneklerinde
farklı inançlara saygı ve hoşgörüyü
benimseyen bir din anlayışının
varlığı bilinmektedir.
Maturîdî de, gündelik politikadan
uzak, akıl ve vahye dayalı olarak
sistemini kurmuş dinî anlayışını
şekillendirmiştir. Şüphesiz o bunu
yaparken yaşadığı çevreden ve eski
Türk kültürü ve ananesinden etkilenmiştir. Bu çerçevede gelenekten
gelen diğer inançlara saygı ve hoşgörü anlayışı onun farklı inançlara
ve mezheplere karşı tavrında tezahür eder. Bu tavır kendisinden
sonra Hanefî/Maturîdî oluşumda ve
sosyologların “Türk Müslümanlığı”
nitelendirmeyle kastedilen din anlayışında devam etmiştir.
Makalede Maturidi‟nin eserleri ve
modern çalışmalar dikkate alınarak
Maturîdî‟nin farklı inançlara ve
mezheplere karşı tavrı örnekleriyle
derinlemesine ele alınmaya çalışılacaktır

Oku

TÜRKİSTAN İZLENİMLERİ II: SEMERKAND – İMAM MATURİDİ

  MEVLÜT UYANIK 17. Nisan 2019 sabahı erkenden hazır olduk, Özbekistan sınır kapısına götürecek aracı beklerken, son kez Ahmet Yesevî hocama selam vereyim diye dışarı çıktım. Otelin karşısında Türkistan vilayet yönetim binası var, önü parke taşlar ile trafiğe kapalı, törenler burada yapılıyormuş. Zaten binanın bir önünde tosbağa kaidesi üzerine konulmuş Orhun Abidesi, diğer tarafta dikilmiş taşta Göktürkçe Tengri(Tanrı) yazıyor, oradan Allaha ısmarladık, esen kalınız diyerek Yesevi hocamdan izin istedim. Çünkü Yesevîlik diye kurulan Türk Tasavvuf zihniyetini ve metafiziğinin bir nevi “kurucu-göçebe” rolü üstlenerek yeni bir dünya ve yeni bir medeniyet…

Oku

Yılın En Kaliteli Bilimsel Makalesi

İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Duman’ın, Akılcı Kur’an yorumunun önderlerinden Maturidi’nin Kur’an-ı Kerîm tefsirini inceleyerek ele almış bulunduğu “İmam Matüridi’nin Te’vilatü’l-Kur’an’ında Akıl Yürütme İl İlgili Kavramlar -Fıkıh, İstidlal, Kıyas-“ adlı makalesinin Yılın En Kaliteli Bilimsel Makalesi seçildiğini büyük bir mutlulukla bildirmekten büyük onur duyuyoruz.  Böyle güzel bir çalışmayı hazırladığı için sayın Doç. Dr. Ali Duman hocamıza teşekkür eder, başarılarının ve çalışmalarının devamını dileriz. Maturidi Yesevi Otağı Genel Başkanı Doç. Dr. M. Tolga Çöğürcü   İmam Matüridi’nin Te’vilatü’l Kur’an’ında Akıl Yürütme İle İlgili Kavramlar -Fıkıh, İstidlal, Kıyas – Doç. Dr.…

Oku

Radikal akımlar en çok Türklere düşman-Prof. Dr. Ramazan Biçer

Prof. Dr. Biçer: Radikal akımlar en çok Türklere düşman SAÜ İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Biçer, “Maturidi düşüncesine sahip olan bir kimse, aklını ve iradesini bir başkasına kiraya vermez ve mutlak itaat duygusuna kapılmaz. Radikal akımlar en çok Türklere düşmandır.” dedi. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ramazan Biçer, günümüzde dini istismar eden hareketlerin önünü kesecek düşüncenin Maturidilik olduğunu belirterek, “Maturidi düşüncesine sahip olan bir kimse, aklını ve iradesini bir başkasına kiraya vermez ve mutlak itaat duygusuna kapılmaz. Radikal akımlar en çok Türklere düşmandır. Bunun sebebi de Ehl-i…

Oku

Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz Konferansı

Prof. Dr. Yusuf Şevki Yavuz’dan Büyük Türk Bilgini Maturidi’yi Dinledik. “Düşünmemeyi telkin eden her türlü his şeytanidir” diyen İmam Maturidi İslam dünyasında aklı ve eleştirel düşünceyi yeniden diriltebilmek için istifade edilebilecek en mühim damardır. Prof. Dr. Yusuf Sevki Yavuz Hocamız Maturidi’nin aklın ve vahyin birlikte etkin olabileceği, birbirini tamamlayacağı bir yaklaşımı benimsediğini ve sağlıklı bir din anlayışı için bu yaklaşımın uygun bir model olabileceğine vurgu yaptı. Prof. Dr. Yusuf Sevki Yavuz’a güzel sunumu için teşekkür ediyoruz. Katılan tüm dostlara gönülden sevgi ve hürmetlerimizi sunuyoruz.

Oku

Selefilik ve İslami Düşüncenin Hali Pür Melali

Selefilik ve İslami Düşüncenin Hali Pür Melali Prof. Dr. Mehmet Zeki İŞCAN Mezhepten çok dini bir zihniyete tekabül eden Selefilik, aklın kullanımını esas alan ‘yeni yönelişler’ karşısında, Kitap ve sünnete dönmek, rey ile konuşmamak, sahabe ve tabiinin yolunu takip etmek, felsefe ve kelamı bırakıp, ‘ilm’e yani geçmişte (selef dönemi) atalar tarafından tecrübe edilerek bilinenlere, ortaya konulanlara tabi olmak anlamına gelmektedir. Buna göre kişi kendi görüşünü oluşturamaz. Var olan bir görüşe başvurur. Bilginin taşıyıcısı olan (oluşturucusu değil) ulemaya, Ehlüzzikre tabi olur. Yeni şeyler peşinde koşmaz, eskiye, eski görüşe uyar. (Mübtedi değil…

Oku

Türk Dünyasının Birliği Ve Türk Medeniyetinin Yeniden Dirilmesinde Dinin İşlevi

TÜRK DÜNYASININ BİRLİĞİ VE TÜRK MEDENİYETİNİN YENİDEN DİRİLMESİNDE DİNİN İŞLEVİ Mevlüt UYANIK* Özet: Tarihte sürekli bir devlet geleneğine sahip olarak kadim milletlerinden birisi olan Türkler, Doğu ile Batı âlemini birbirine bağlayan ve yüzyıllarca medeniyet mihveri olan İpek Yolu üzerindeki toprakları fethetmişler, yurt haline getirmişlerdir. Bulundukları zaman ve mekânın şartlarına göre egemenliklerini pekiştirmişler, Türk-İslam Medeniyetini kurmuşlardır. Ümit Burnu’nun keşfiyle birlikte medeniyet mihveri değişmiş, Türklerin yurt ve devlet özdeşliğini gerçekleştirdikleri bölgeler jeopolitik önemini kaybetmiş; ama son yıllarda Batılı küresel güçler enerji arz ve üretim merkezlerine yönelik operasyonların sonucu yeni ve alternatif enerji…

Oku

Mâturîdî İlminin Kazak Düşünürlerine Tesiri

Mâturîdî İlminin Kazak Düşünürlerine Tesiri Yrd. Doç. Dr. Muratbek MİRZABEKOV Uluslararası Hoca Ahmet Yesevi Kazak-Türk Üniversitesi Öğretim Üyesi Bazı araştırmacılar İslamiyet’in Türk halkları arasına yayılmasını, Araplar tarafından VIII. yüzyılın başında Orta Asya’nın işgal edilmesi ve Talas savaşı gibi tarihi olaylarla ilgili olarak ele almaktadır. Tarihi açıdan bu doğru olabilir. Ancak İslamiyet’in Türkler arasına yayılmasına neden olan temel faktör olarak İslam’ın aydınlık yoluyla yayılmasını veya İslamiyet ile geleneksel Türk dünya görüşünün arasında bir uyumluluğun sağlanmasını söyleyebiliriz. İslamiyet’in Orta Asya halkları arasına yayılmasını birçok aşama açısından anlatmak mümkündür. Çünkü tarih sürecinde zaman…

Oku

Maturidi’ye Göre İslam Dışı Dinler

Maturidi’ye Göre İslam Dışı Dinler Dr. Recep Önal Mâtürîdî, İslâm dininin her türlü zorlamaya karşı olduğu ve farklı inanç mensuplarına karşı saygılı ve hoşgörülü olunması gerektiğini de özellikle belirtmiş, İslâm dışı din ve inançlara yönelttiği eleştirilerini de bu doğrultuda yürütmüştür. Nitekim Mâtürîdî, eserlerinde onları tenkit ederken, karşı tarafı küçümsemek yerine, taassuptan uzak bir anlayış içinde ikna etmeye çalışmış, bu çerçevede muhatabın zihnî seviyesine uygun naklî ve aklî deliller kullanarak, karşı iddiaların geçersizliğini ispat etmeye gayret etmiştir. Mâtürîdî, Ehl-i kitaba ve diğer din mensuplarına karşı nasıl bir tutum sergilenmesi gerektiğine, İslam…

Oku

Prof. Dr. Sönmez Kutlu-2. Maturidi Yesevi Otağı Kurultayı

2. Maturidi Yesevi Otağı Kurultayı’nın Açılış Konferansı Prof. Dr. Sönmez Kutlu tarafından yapıldı. Prof. Dr. Sönmez Kutlu Maturidilik ve Yeseviliğin tarihsel bağlamında ele alınmasını Maturidiliği anlamak için Maturidinin yazmış olduğu eserlerin incelenmesi gerektiğine vurgu yaptı. Maturidilik ve Yeseviliğin doğru anlaşılması gerektiğini bu fikriyat kesinlikle marjinalleştirilmemeli ve herhangi bir siyasi ve dini grubun sloganı haline getirilmemelidir dedi. Maturidi Yesevi Fikri herhangi bir siyasi görüşe ya da mezhebe sığdırılacak kadar dar bir dünya görüşü değildir diyerek Maturidi Yesevi Farabi çizgisinin siyaset üstü anlayışını ortaya koydu. Maturidi Yesevi Otağı İlmi ve Kelami Araştırmalar…

Oku

İslâm’ın Kılıç Zoruyla Yayıldığı İddialarına Karşı İmam Mâtürîdî’nin Yaklaşımı

İnanç Ve Düşünce Özgürlüğü Bağlamında İslâm’ın Kılıç Zoruyla Yayıldığı İddialarına Karşı İmam Mâtürîdî’nin Yaklaşımı Yrd. Doç Dr. Recep ÖNAL Sonuç Mâtürîdî, kılıç ve savaş ile ilgili ayetleri tarihi bağlamda değerlendirmek gerektiğine dikkat çekmiş, bu tür ayetlerle bazı özel durum ve zamanlarda amel edilebileceğini söylemiştir. Böylece o, söz konusu ayetlerin hükmünün indiği zaman dilimindeki birtakım siyasî ve sosyal şartlar dikkate alınarak özel bir toplum ve olay için uygulama alanının olabileceğine, dolayısıyla zamana ve şartlara göre hükümlerinin farklılık arz edebileceğine dikkatimizi çekmiştir. Mâtürîdî, Hz. Peygamber’in savaşlarını saldırı ya da intikam almak için…

Oku

Hacı Bektaş Veli Öğretisinin Kaynağı Maturidilik

Hacı Bektaş Veli Öğretisinde İtikadi Unsurların Menşei Sıddık KORKMAZ Giriş Hacı Bektaş Velî öğretisindeki itikadi unsurların İslam inancından kaynaklandığı herhangi bir tartışmaya gerek duyulmayacak derecede açık ve netir. Bu unsurlar; İslam dininin temelini oluşturan tevhide dayalı Allah inancı, Kur’an-ı Kerim’i insanlığa tebliğ etmekle görevli olan Hz. Muhammed’in peygamberliğine dayalı Nübüvvet ve bütün insanların öldükten sonra yeniden dirilecekleri, iyilerin iyilikleri ile ödüllendirileceği, kötülerin de kötülükleri ile cezalandırılacakları ilahî mahkeme anlamına gelen ahiret inancı olarak özetlenebilir. Çalışmamızda gelenek hâline gelmiş ve âmentü esasları arasında sayılan Kur’an, melekler ve kader konusu temel inanç…

Oku

Maturidiye Göre Dinlerarası Diyalog

Maturidiye Göre Dinlerarası Diyalog Dr.Recep Önal Sonuç Mâtürîdî, insanların benimsedikleri din, mezhep ve yolların çeşitli olduklarını bir realite olarak kabul etmiş, bunlar arasında Allah katında geçerli olan dinin vahyi tek bir kaynaktan alan bütün peygamberlerin tebliğ ettiği bir ve aynı olan “tevhid” inancı olduğunu vurgulamıştır. Mâtürîdî, dinleri Hak ve Batıl din olmak üzere iki kategoride ele almış; Allah katında geçerli olan dinin “Hak din” olduğunu, bu dinin de bozulmamış ve tahrife uğramamış olan İslâm dinine karşılık geldiğini; Ehl-i kitap da dahil İslâm dışındaki din ve mezheplerin ise Batıl dinler olduğunu, yol…

Oku

Safranbolu’da Ortak Değerler Paneli Yapıldı

Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’de Ortak Değerler Panel serimizin 3. ayağını Safranbolu’da gerçekleştirdik. Akıl ve güzel ahlak üzerine kurulu medeniyetimizin mimarlarından Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’nin din ve ahlak temelindeki fikirlerinin tanıtılıp tartışıldığı panelimizde bizlere ilmi bir ziyafet sunan değerli hocalarımıza teşekkür ediyoruz. Bizleri yalnız bırakmayan üniversite ekibimize, KBÜ Güzel Sanatlar Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Hasan GÖKKAYA’ya, katkılarından dolayı Kültür ve Turizm Bakanlığına ve katılan tüm misafirlerimize yeni bir medeniyete giden bu yolda yanımızda oldukları için gönülden teşekkür ediyoruz. Katılımcılar Prof. Dr. Hasan ONAT Prof. Dr. Sönmez KUTLU…

Oku

Devlet sırtını Maturidi’ye yaslamışsa…

Devlet sırtını Maturidi’ye yaslamışsa… Bir fotoğrafın bendeki karşılığı)- Türkiye Cumhuriyeti bir “hüdayinabit” değildir… Gelmişi, geçmişi vardır. 1923’te bir anda tarih sahnesine çıkıvermiş hiç değildir. Geçmişi olduğunun bin türlü delili, bin türlü örneği vardır. Bunlardan sadece ikisi bile Türkiye Cumhuriyeti’nin hüdayinabit olmadığının göstergesidir. Biri bu yıl Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) temeli olan Kara Kuvvetleri’nin kuruluşunun 2225’nci yılını kutluyoruz. (Mete Han’ın ordusu MÖ 209’da kurulmuştu) İkincisi, 20’nci yüzyılın hemen başında Osmanlı’da kurulan Teşkilatı Mahsusa’yı Milli İstihbarat Teşkilatı’nın (MİT) atası kabul ediyoruz. Bu iki örneği niye verdiğime gelince… Az biraz sabredin. AMELDE HANEFİ,…

Oku

İstanbul’da Ortak Değerler Paneli Yapıldı

Maturidi Yesevi Otağı – İstanbul Maturidi Yesevi Otağı olarak Genel Başkanımız Dr. Ali İhsan KILIÇ’ın önderliğinde aydınlık bir medeniyet için çıktığımız bu yolda durmadan ilerliyoruz. Özgür Düşünce, Özgür İrade sahibi Hür Bireylerden oluşan bir toplum için İSTANBUL’da aydınlanma ateşimizi yaktık. İSTANBUL-Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’de Ortak Değerler Paneli: Akıl ve güzel ahlak üzerine kurulu medeniyetimizin mimarlarından Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’nin din ve ahlak temelindeki fikirlerinin tanıtılıp tartışıldığı İstanbul panelimizde bizleri yalnız bırakmayan tüm katılımcı ve misafirlerimize gönülden teşekkür ediyoruz. Hep Birlikte Ulu Türk Medeniyetini Yeniden Kurmak Dileğiyle…

Oku