Türki Kavimlerin Din Anlayışının Kurucu Unsurları : HANEFİLİK VE MATURİDİLİK Prof. Dr. Sönmez KUTLU Türklerin din anlayışının kurucu unsuru Hanefilik-Maturidilik ve Yesevilik onların kurucu unsuru ise akıl ve özgürlüktür. Ebu Hanife’nin akıl taraftarlığı ve imanda eşitlik fikri. Türklerin İslam’a girmesini kolaylaştırmıştır. Ayrıca Müslümanlar arasında ayrımcılığın kaldırılmasına belli düzeyde katkıda bulunmuştur. Ebu Hanife’nin fıkhî görüşleri Türklerin günlük hayatlarını ve ibadetlerini düzenleme konusunda yol gösterici olmuştur. İmam Maturidi, Türklerin İslam anlayışının itikadi cephesini sağlam temeller üzerine kurmakla onlara asırlarca sürecek güçlü devletler kurmalarının fikri ve felsefi zeminini hazırlamıştır. Ahmet Yesevi de, bu…
DEVAMINI OKUEtiket: hanefilik
İmam Maturidi’nin Akla ve Düşünmeye Verdiği Değer
İmam Maturidi’nin Akla ve Düşünmeye Verdiği Değer Prof. Dr. Ahmet AK İmam Maturidi, büyük bir Türk alimidir. O, Hanefi bir fakih, büyük bir müfessir ve Ehl-i Sünnet’in Maturidilik kolunun imamıdır. O, hayatı boyunca sadece hocalarından ve eserlerinden istifade etmekle kalmamış, aynı zamanda dönemindeki diğer din ve mezheplere ait kaynakları da incelemiştir. İncelediği ve atıfta bulunduğu eserler arasında Aristo’nun “Organon’’ adlı eserinin de olması ve üzerinde durduğu konuları sistematik bir şekilde işlemesi Maturidi’nin mantık ilmine ve felsefi birikime de sahip olduğunu göstermektedir. İmam Maturidi’ye göre Allah, insanın kendisini geliştirmesi için iki…
DEVAMINI OKURahmetli Hasan Onat’ın İslam’ın Akılcı Yorumu Kitabı Yayınevimizden Çıktı
Rahmetli Hasan Onat’ın İslam’ın Akılcı Yorumu Kitabı Yayınevimizden Çıktı Türk ilahiyat camiası cumhuriyetin kuruluşundan itibaren, Türk düşünce hayatında pek çok değerli bilginler yetiştirmiştir. Bu değerli bilginlerin en seçkinlerinden bir tanesi de özgün fikir ve düşünceleri ile Prof. Dr. Hasan Onat hocayı zikredebiliriz. Bu vasıflarından ayrı olarak, akademi dünyasına yüzlerce ilim adamı yetiştirmiş, bilimsel birikimi, heyecanı, nezaketi ve kişiliği ile hem akademi dünyasının hem de Türk milletinin sevgisi ve takdirlerini kazanmıştır. Hayatı boyunca din alanında doğru bilginin gerekliliğine vurgu yapmış, söz konusu bilginin de doğru bilimsel yöntemlerle elde edileceğinin altını çizmiştir.…
DEVAMINI OKUİmam Maturidi ve Maturidilik
İmam Maturidi ve Maturidilik Prof. Dr. Sönmez Kutlu .. Mâturîdî, İslam düşüncesinde ortaya çıkan farklı din anlayışları içerisinde ‘akılcı-hadarî din anlayışı’nın en önemli şahsiyetlerinden birisidir. Bu anlayışın temelleri, her ne kadar Ebû Hanîfe tarafından ortaya atılarak geliştirilmeye çalışılmışsa da, epistemolojik, teolojik ve felsefi olarak temellendirilmesi Mâturîdî tarafından yapılmıştır. Mâturîdî, bu bakış açısından hareketle kendi döneminde ortaya çıkan dinî problemlere çözüm bulmaya çalışmış, pek çok öğrenci yetiştirmiş ve çeşitli bilim dallarında ilk olma özelliğini taşıyan önemli eserler bırakmıştır. O, hayatında olduğu gibi ölümünden sonra da, büyük ilgi görmüş, geniş bir coğrafyayı…
DEVAMINI OKUHanefilik Ve Mâtûridîliğin Bektaşilik Üzerindeki Etkileri
Hanefilik Ve Mâtûridîliğin Bektaşilik Üzerindeki Etkileri Prof. Dr. Mehmet ATALAN Bektaşilikte, Kur’an’ın emrine ve Peygamber’in sünnetine dayanan asgari müştereklerden oluşan özgün bir Müslümanlık vardır. Ön planda tutulan dinî motifler, bütün Müslümanların üzerinde ittifak ettiği inanç ve ibadet esaslarıdır. Bektaşilikte ulûhiyet, nübüvvet ve ahiret inancını kapsayan temel İslâm inançlarının oldukça merkezi ve yerleşik bir konumda olduğunu gözlemlemek mümkündür. Ulûhiyet-Rububiyet inancı, peygamberlik inancı ve Hz. Peygamber’in nübüvvet ve velayet nurunu birlikte taşıması yönüyle, nübüvvet kurumu içerisinde önemli bir yere sahip olan Hz. Ali sevgisi, Bektaşî düşüncesi ve geleneği ile beraber temel renklerini…
DEVAMINI OKUİslam’ın Yerelleştirilmesine Tepki Olarak Entelektüel Milliyetçilik: Hanefilik Örneği
İslam’ın Yerelleştirilmesine Tepki Olarak Entelektüel Milliyetçilik: Hanefilik Örneği Şaban Ali DÜZGÜN[1] Özet İlk fetihler sırasında İslam, farklı kültür ve inançtan halkların yaşadığı coğrafyalara taşındı. Buralarda ortak İslam kimliği yaratılmakla birlikte, zamanla dinin Hicaz merkezli yorumundan farklı anlayışlar ortaya çıkmaya başladı. Bu anlayışlar daha çok Türk ve İran coğrafyasında ortaya çıkan entelijansiyanın kendilerini ifade etme imkânı buldukları Mu’tezile ve Hanefîlik gibi mezhepler tarafından geliştirildi. Bu mezheplerin Hicaz ekolünden farklılığı milliyet temelinden daha çok zihniyet temelinde kendini gösterdiğinden, bu olguyu Entelektüel Milliyetçilik olarak adlandırmak daha uygun görünmektedir. Bu çerçevede elinizdeki yazı, İslam’ın…
DEVAMINI OKUTürk Müslümanlığı; Hanefilik, Maturidilik, Yesevilik Söyleşisi
Prof. Dr. Sönmez Kutlu ile Türk Müslümanlığı; Hanefilik, Maturidilik, Yesevilik üzerine bir söyleşi Yazar: Muaz Ergü Kaynak: Dibace.net Günümüzde “Türk İslamı”, “Arap İslamı” ve “Fars İslamı” gibi kavramsallaştırmalar sıkça kullanılmaktadır. Birden fazla İslam mı var ki bu kavramlar tedavülde? Neler söylersiniz bu hususta? İyi bir kavramsallaştırma, ifade edildiği döneme kadar fark edilmeyen varlıklara, nitelemelere ve ilişkilere dair bir soyutlama demektir. Son zamanlarda İslam’ı nitelemek ve İslam ile toplumların ilişkilerine dikkat çekmek için sıklıkla kullanılan “Türk İslamı”, “Arap İslamı” ve “Fars İslamı” kavramsallaştırmasında, Türklerin, Arapların ve Farsların İslam ile ilişkileri ifade edilmekle birlikte, bu terkiplerde belirleyici olan ve…
DEVAMINI OKUTaassuba Dayalı Din Anlayışı Karşısında Ebu Hanife Örneği
Taassuba Dayalı Din Anlayışı Karşısında Ebu Hanife Örneği Prof. Dr. Mehmet Zeki İŞCAN İslâm düşüncesinde akılcı din anlayışının temsilcilerinden biri olan Ebu Hanife’nin en önemli özelliği, özgül kültürlerin ötesinde evrensel bir İslâm tanımını kabul etmesidir. Ebu Hanife bu yüzden dinin temel ilkelerine vurgu yapmış, olgudan hareket eden bir metot benimsemiş ve bunlar üzerine sistematik aklı koymuştur. Organik bir sosyalleşmeden mekanik ve sıralanmış bir sosyalleşmeye geçişin hissedilebilir izlerinin bulunduğu zaman kesitlerinde, toplumun organik formuyla dini özdeş görme eğilimi kendisini österebilmektedir. Zira değişim dönemlerinde din, kitlenin varoluşsal ilgilerini açıklama hüviyetine bürünmektedir. Başka…
DEVAMINI OKUTürkiye ‘de Din Anlayışı Büyük Bir Beka ve Güvenlik Sorunu Haline Gelmiştir.
Türkiye ‘de Din Anlayışı Büyük Bir Beka ve Güvenlik Sorunu Haline Gelmiştir. Prof. Dr. İbrahim MARAŞ Taliban’ın başa geçmesini zafer olarak niteleyenler, önce 300 bin kişilik orduya ABD’nin neden savaşmayın dediğini, Eşref Gani’nin neden böyle davrandığını araştırmadan, ABD’nin Taliban ile masaya oturup onu neden tercih ettiğini sorgulamadan tam bir Doğu saflığıyla seviniyorlar. Oradaki kadınların durumuna veya sözde İslam adına geçmişten beri Taliban’ın yaptıklarına bakmadan konuşuyorlar. Taliban’ın tohumu yerli gibi görünse de artık karşımızdaki hareket olarak bir İngiliz-ABD ortak yapımıdır. En büyük zararı yine Müslümanlar ve İslam dünyası görecektir. Boko Haram,…
DEVAMINI OKUEbu Hanife : Doğruyu Arayanların Önderi
Ebu Hanife : Doğruyu Arayanların Önderi Prof. Dr. Mehmet EVKURAN Ebu Hanife İslam geleneğinin kuşkusuz en parlak ve saygın simalarından biridir. Kişiliği ve duruşunun yanında bir eğitimci ve entelektüel olarak manevi hayatımızda derin izler bırakmıştır. Onun etkileri sadece belirli bir okul ve mezhep ile sınırlı kalmamıştır. Farklı ekol ve mezhepler nezdinde de kabul görmüştür. Ebu Hanife’yi farklı kılan en temel özelliklerden birisi, ayrışma ve nefretin Müslümanları parçalara ayırdığı bir dönemde fakatİslam’ın ortak değerlerine vurgu yapması, imanı ortak payda olarak ilan etmesi, tekfir ve dışlamalara konu olan amel konusuna ise daha…
DEVAMINI OKUYılın İlmi Kalitesi En Yüksek Eseri – Prof. Dr. Mehmet Saffet SARIKAYA
Yılın İlmi Kalitesi En Yüksek Eseri İslam Düşünce Tarihinde Mezhepler Prof. Dr. Mehmet Saffet SARIKAYA Mezhep, insanların yaşadıkları sosyal çevresinin ana kaynaklarını anlama ve uygulamada ortaya çıkan farklılıkların kurumlaştığı dini gruptur.Mezhepler, bir dinin mensupları için alt kimlik ifadeleridir. Mezhepler beşeri nitelikli oluşumlardır; din ile özdeştirilemezler.Mezhebi farklılıklar1-Mutlaklık iddiasında bulunmadıkça;2-Kendilerini İslam’ın temsilcisi olarak görmedikçe;3-Kendilerinin dışındakileri öteki olarak algılamadıkça; birer zenginlik olarak kabul edilir.Farklı mezhepleri, tarikatları, cemaatleri; hak-batıl, doğru-yanlış, sapık-bidat vb. sınıflandırmalara tabi tutmak yerine, insan doğasından kaynaklanan ve toplumsal yapıyla kurumsallaşan farklı bir bilgi sistemleri veya zihniyet biçimleri olarak algılamak daha doğrudur.…
DEVAMINI OKUHz. Ali Cenknamelerinde Maturidilik ve Hanefilik İle İlgili Unsurlar
Hz. Ali Cenknamelerinde Maturidilik ve Hanefilik İle İlgili Unsurlar Prof. Dr. Mehmet ATALAN Özet Türk kültür ve tefekkürünün, millî birlik ve beraberlik duygusu çerçevesinde daimî kalmasını sağlayan önemli edebî eserlerimizden birisi de Cenk kitaplarıdır. Cenk kitapları bir başka deyişle Cenknameler içerisinde Hazret-i Ali’ye nispet edilenler önemli bir yer tutmaktadır. Hazret-i Ali Cenkleri, motif yapısı ve zenginliği, olay halkası, mesaj verme özelliği, dili ve üslûbu bakımından oldukça dikkat çeken eserler arasındadır. Türk tarihindeki cenknâme geleneği halk edebiyatı eserlerinde popüler hâle getirilmek suretiyle daha geniş kitlelere mal edilmek istenmiştir. Yine Cenknâmelerde, bütün…
DEVAMINI OKUMaturidilik ve Yesevilik Sempozyumu – 2. Kurultay
Maturidilik ve Yesevilik Sempozyumu – 2. Kurultay Maturidi Yesevi Otağı İlmi ve Kelami Araştırmalar Derneği tarafından Türkiye ve Dünyanın her köşesinden bilim insanları, sanatçılar ve devlet adamlarının katılımlarıyla 31 Ağustos-2 Eylül 2015 tarihleri arasında Karabük ilinin Safranbolu İlçesinde ‘’2. Maturidi Yesevi Otağı Kurultayı’’ yapıldı. Kurultay kapsamında bilimsel sempozyumlar, açık oturumlar, kültür ve sanat etkinlikleri düzenlenmiştir. 2. Maturidi Yesevi Otağı Kurultayı Maturidilik ve Yesevilik konulu sempozyumla başladı Gün sonunda Safranbolu Kent Meydanında Kültür-Sanat Şöleni başladı Türk Tarihinin kısa bir izletisi olan Türk tarihindeki liderlerin, bilim ve gönül insanlarının canlandırıldığı Zeybek Ateşi…
DEVAMINI OKUİstanbul ‘da Modern Dünyada Hanefilik ve Maturidilik Paneli Yapıldı
İstanbul ‘da Modern Dünyada Hanefilik ve Maturidilik Paneli Yapıldı Medeniyetlerin beşiği olan İstanbul’da otağımızı kurduk, meşalemizi yaktık. Ulu Tanrı kut versin. Maturidi Yesevi Otağı İstanbul Temsilciliği açılışı kapsamında düzenlediğimiz “Modern Dünyada Hanefilik ve Maturidiliğin Önemi Paneli ve İftar Yemeği” etkinliğimizi akademisyenlerimiz, Türk Dünyasını temsil eden STK’ları ve değerli misafirlerimizin katılımıyla gerçekleştirdik. Maturidi Yesevi Otağı, 2012 yılında Kurucu Başkanımız Dr. Ali İhsan KILIÇ önderliği ve rehberliğinde kurulmuş, siyasetin tamamen dışında olan, siyaset üstü, bir fikir ve gönül hareketidir. Maturidi Yesevi Otağı, Türk ve İslam coğrafyasındaki büyük sıkıntılı meseleleri, akılcı, çözümcü, dışlamayan,…
DEVAMINI OKURadikal akımlar en çok Türklere düşman-Prof. Dr. Ramazan Biçer
Prof. Dr. Biçer: Radikal akımlar en çok Türklere düşman SAÜ İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Biçer, “Maturidi düşüncesine sahip olan bir kimse, aklını ve iradesini bir başkasına kiraya vermez ve mutlak itaat duygusuna kapılmaz. Radikal akımlar en çok Türklere düşmandır.” dedi. Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ramazan Biçer, günümüzde dini istismar eden hareketlerin önünü kesecek düşüncenin Maturidilik olduğunu belirterek, “Maturidi düşüncesine sahip olan bir kimse, aklını ve iradesini bir başkasına kiraya vermez ve mutlak itaat duygusuna kapılmaz. Radikal akımlar en çok Türklere düşmandır. Bunun sebebi de Ehl-i…
DEVAMINI OKUDini Anlama Ve Yaşama Tarzları Olarak Mezhepler, Riyaset Ve Din Tacirliği Olarak Mezhepçilik
Dini Anlama Ve Yaşama Tarzları Olarak Mezhepler, Riyaset Ve Din Tacirliği Olarak Mezhepçilik Prof. Dr. Mevlüt Uyanık 11 Eylül 2001 aslında yeni yüzyıl başlangıç tarihidir. ABD merkezli küresel güçler, enerji üretim ve arz merkezlerine, demokrasi insan hakları vb gerekçelerle müdahalelerde bulunmaya başladı. Irak’tan başlayarak (bir zamanlar ipek yolunun güney hattı olan) Afganistan ve Pakistan bölgesine kadar alanda “sürekli bir istikrarsızlık” durumu oluşturuldu. Rusya, Çin ve bu Batı’nın çekim merkezi dışında olan güçler de karşı grup olarak buralardaki etkinliklerini devam ettirmek istiyorlar. Orta doğu enerji üretim ve arz merkezleri (Türkiye,…
DEVAMINI OKUYeni Selefilik Tehlikesine Karşı Hanefi-Maturidi Gelenek Niçin Öncelenmelidir?
DURUM TESPİTİ İslam dünyası Sünni-Şii çatışması adı altında mezhepler savaşı ile birbirini kırmaktadır; bu bir nevi Batı dünyasında din/mezhepler çatışmasını andırmaktadır. Artık Batı aydınların küresel sömürge meşruiyetini temin için medeniyetler arası savaş tezine gerek kalmadı, şimdi Müslümanlar medeniyet içi savaş ile zaten birbirini kırmaktadır. Aslında bu çatışmanın teolojik temeli, Şii-Neo selefi söylemdir. Körfez merkezli Arap kabileciliğinin (Vahhabiliğin) selefi söylem adı altında kendini güncellemesi ve Sünni yapıyı temsil ettiğini iddia etmesi ile mevcut siyasal ve ekonomik yapılara meşruiyet sağlanmaktadır. Bu yapının tarihsel selefilik ile irtibatı yok denecek kadar az olduğu için…
DEVAMINI OKU15 Temmuz Darbe Girişimin Teolojik Tahlili
15 Temmuz 2016 Darbe Girişimin Teolojik Tahlili -Felsefe, Kelam ve Tasavvuf Disiplinlerinin Eş güdümünü Sağlayarak Yeni Bir Din Dili Oluşturmak- Mevlüt UYANIK ÖZET. Türkiye, enerji üretim ve arz merkezlerine yönelik küresel güçlerin Arap Baharı adıyla yapılan yeni düzenlemelerle doğrudan etkilenmeye başlamıştır. Özellikle etnik/PKK ve dinsel terörle birlikte ülkemizde milli birliktelik ve dayanışma ruhu zedelenmektedir. Harici zihniyetli (İşid, Taliban, el-Kaide) ve Batınî (Feto) yapılanmalar dini kavramları merkeze aldıkları için mücadelesi daha da zor olmaktadır. Sufî ve batini yorum arasındaki farka dikkat ederek, sufî yorumu benimseyen Sünni yapıların Şii/Batini yoruma teslim olmaları mümkün…
DEVAMINI OKUEntelektüel Milliyetçilik Hanefilik
İslam’ın Yerelleştirilmesine Tepki Olarak Entelektüel Milliyetçilik: Hanefîlik Örneği Prof. Dr. Şaban Ali Düzgün Özet İlk fetihler sırasında İslam, farklı kültür ve inançtan halkların yaşadığı coğrafyalara taşındı. Buralarda ortak İslam kimliği yaratılmakla birlikte, zamanla dinin Hicaz merkezli yorumundan farklı anlayışlar ortaya çıkmaya başladı. Bu anlayışlar daha çok Türk ve İran coğrafyasında ortaya çıkan entelijansiyanın kendilerini ifade etme imkânı buldukları Mu’tezile ve Hanefîlik gibi mezhepler tarafından geliştirildi. Bu mezheplerin Hicaz ekolünden farklılığı milliyet temelinden daha çok zihniyet temelinde kendini gösterdiğinden, bu olguyu Entelektüel Milliyetçilik olarak adlandırmak daha uygun görünmektedir. Bu çerçevede elinizdeki…
DEVAMINI OKUİstanbul’da Ortak Değerler Paneli Yapıldı
Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’de Ortak Değerler Panel Serimizin ikinci ayağını İstanbul’da gerçekleştirdik. Maturidi Yesevi Otağı olarak Genel Başkanımız Dr. Ali İhsan KILIÇ’ın önderliğinde aydınlık bir medeniyet için çıktığımız bu yolda durmadan ilerliyoruz. Özgür Düşünce, Özgür İrade sahibi Hür Bireylerden oluşan bir toplum için İSTANBUL’da aydınlanma ateşimizi yaktık. Akıl ve güzel ahlak üzerine kurulu medeniyetimizin mimarlarından Ebu Hanife, Maturidi ve Ahmet Yesevi’nin din ve ahlak temelindeki fikirlerinin tanıtılıp tartışıldığı İstanbul panelimizde bizleri yalnız bırakmayan tüm katılımcı ve misafirlerimize gönülden teşekkür ediyoruz. Hep Birlikte Ulu Türk Medeniyetini Yeniden Kurmak Dileğiyle…
DEVAMINI OKU